{"id":506,"date":"2020-05-13T22:40:00","date_gmt":"2020-05-13T19:40:00","guid":{"rendered":"http:\/\/espedal.org\/?p=506"},"modified":"2020-05-13T22:40:02","modified_gmt":"2020-05-13T19:40:02","slug":"engelliler-haftasi-mesaji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/espedal.org\/en\/engelliler-haftasi-mesaji\/","title":{"rendered":"ENGELL\u0130LER HAFTASI MESAJI"},"content":{"rendered":"

Birle\u015fmi\u015f milletler taraf\u0131ndan 10 May\u0131s ile 16 May\u0131s aras\u0131 Engelliler haftas\u0131 olarak kabul edilmi\u015f olup hafta boyunca engellilerin toplumsal ya\u015famdaki sorunlar\u0131 ve bunlara kar\u015f\u0131 fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 ve\u00a0taleplerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ortopedik,bili\u015fsel,duyma ve g\u00f6rme engelli piktogram g\u00f6rseli<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

E\u015fpedal Derne\u011fi Y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi ve ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fatma Elif Tomar hafta nedeniyle kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131nda eri\u015filebilirlik sorunlar\u0131n\u0131n engelli bireylerin \u00f6ncelikli problemi olarak g\u00fcncelli\u011fini korumakta oldu\u011funa de\u011findi. Yerel ve merkezi y\u00f6netimdeki sorumlular\u0131n e\u011fitimi,denetimi yan\u0131 s\u0131ra bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan Sivil Toplum Kurumlar\u0131ndan destek ve tavsiye al\u0131nmas\u0131 gereklili\u011fini \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi olarak sunan F.Elif Tomar ‘\u0131n yaz\u0131s\u0131n\u0131n tamam\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da:<\/p>\n\n\n\n

”Korona vir\u00fcs nedeniyle t\u00fcm d\u00fcnya zor ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7mektedir. Herkes zorunlu bir izolasyon i\u00e7erisindedir. T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde on ikisini engelli bireyler olu\u015fturmaktad\u0131r. Zaten g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam i\u00e7erisinde engellilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 uygulanan yetersiz sosyal politikalar nedeniyle ya\u015famlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckle s\u00fcrd\u00fcrmektedir.\u00a0 Bu d\u00f6nemdeki korona salg\u0131n\u0131 engelli bireylerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ko\u015fullarda engelliler \u00e7o\u011fu temel haklar\u0131n\u0131 da kullanamaz duruma gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Eri\u015filebilirlik engelli bireylerin en \u00f6ncelikli problemi\nolarak g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Eri\u015filebilirlik, farkl\u0131 gereksinimleri olan ki\u015filerin evden \u00e7\u0131kabilmeleri,\nba\u015fkalar\u0131na ihtiya\u00e7 duymadan \u00e7e\u015fitli binalara ve, a\u00e7\u0131k alanlara\nula\u015fabilmeleri  ve bunlar\u0131\nkullanabilmeleri olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bireylerin toplumsal ya\u015fama\nkat\u0131labilmeleri i\u00e7in eri\u015filebilirlik, yap\u0131l\u0131 \u00e7evrede ve kent \u00f6l\u00e7e\u011finde gereken\nt\u00fcm fiziksel ve mimari tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 kapsar. Kald\u0131r\u0131mlarda, yaya\nge\u00e7itlerinde, parklarda, \u00e7ocuk oyun alanlar\u0131nda kamunun hizmet verdi\u011fi ve kamu\nkullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k t\u00fcm binalarda ve ula\u015f\u0131m hizmetlerinde eri\u015filebilirlik\ntedbirlerinin al\u0131nmas\u0131 yaln\u0131zca engelliler i\u00e7in de\u011fil hareketlerinde k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k\nya\u015fayan ya\u015fl\u0131lar, hamileler, \u00e7ocuklar, bebek arabal\u0131lar, \u00e7ok uzun ve ya \u00e7ok\n\u015fi\u015fman ki\u015filer i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir gerekliliktir. Zira yap\u0131lan mekan\ntasar\u0131mlar\u0131 insan\u0131n ya\u015fam kalitesini, sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik ve refah\u0131n\u0131 en \u00fcst\nd\u00fczeyde kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n insanla ve insan\u0131n nesne ile olan ili\u015fkileri\ntasarlanan mekanlarda ger\u00e7ekle\u015fir. Bu durumda merkezi ve yerel y\u00f6netimlerin g\u00f6revi\nbireyin \u00f6zellikleri do\u011frultusunda gereksinimlerini en iyi \u015fekilde kar\u015f\u0131layacak\nolan ve etkinliklerin kolayl\u0131kla yap\u0131labilece\u011fi mekanlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131\nsa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r. K\u0131saca mekanlar kullan\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan eri\u015filebilir,\nkullan\u0131labilir ve ya\u015fanabilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 Hen\u00fcz bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcme\nkavu\u015fturulmam\u0131\u015f olmas\u0131 engelli bireylere olan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.\n5378 say\u0131l\u0131 kanun ile engelli bireylere y\u00f6nelik her alanda d\u00fczenleme\ngetirilmi\u015fken ayn\u0131 yasan\u0131n Ge\u00e7ici 2. maddesi ile tan\u0131nm\u0131\u015f haklar\u0131n fiilen kullan\u0131m\u0131n\u0131n\nadeta engellenmi\u015f olmas\u0131n\u0131n nedeni, yasa koyucu ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fcm\nodakl\u0131 olmamalar\u0131, sorumlu ki\u015filerin, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc noktas\u0131ndaki\nbilgisizlikleri, e\u011fitimsizlikleri veya samimiyetsiz\/ g\u00f6n\u00fcls\u00fcz olmalar\u0131\ng\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n

5378 say\u0131l\u0131 Engelliler Hakk\u0131nda Kanun, Ge\u00e7ici 2. maddesinde\n\u201ckamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na ait mevcut resm\u00ee yap\u0131lar, mevcut t\u00fcm yol,\nkald\u0131r\u0131m, yaya ge\u00e7idi, a\u00e7\u0131k ve ye\u015fil alanlar, spor alanlar\u0131 ve benzeri sosyal\nve k\u00fclt\u00fcrel alt yap\u0131 alanlar\u0131 ile ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f\nve umuma a\u00e7\u0131k hizmet veren her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131lar bu kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi\ntarihten itibaren yedi (7) y\u0131l i\u00e7inde engellilerin eri\u015febilirli\u011fine uygun\nduruma getirilir.\u201d d\u00fczenlemesi ile fiziksel eri\u015fime ili\u015fkin sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc\nadeta yedi (7) y\u0131l \u00f6telemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

5378 Say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n Ge\u00e7ici 2. maddesi gere\u011fince,\nilgililerin, k\u0131sa-orta ve uzun vadede \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek sorunlar\u0131 tespiti ile\nderhal proje geli\u015ftirme ve faaliyete ge\u00e7mesi beklenirken, aksi olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Yasal d\u00fczenlemelerden sonra, en basit- kald\u0131r\u0131m, rampa-sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc talep edildi\u011finde dahi, kurum yetkililerinin, sorunu en k\u0131sa zamanda \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131n\u0131 belirtmekle birlikte, yasa gere\u011fi \u201cyedi y\u0131l s\u00fcre verildi\u011fi\u201d verisini de hat\u0131rlatt\u0131klar\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.Yasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerin dayanak yap\u0131larak sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmemesi, \u00f6telenmesi ve bug\u00fcnlere gelinmesine adeta yasal (!) olarak g\u00f6z yumulmu\u015ftur.Oysa kanun koyucu taraf\u0131ndan, s\u00fcre tan\u0131maks\u0131z\u0131n, yasada, fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n derhal ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 daha isabetli olacak, bu durumda \u201cmakul s\u00fcre\u201d kavram\u0131 kendili\u011finden devreye girecek ve makul s\u00fcrede sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyenler hakk\u0131nda hukuki ve cezai yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilecekti.Bug\u00fcn itibariyle, halen fiziki eri\u015fim ve ula\u015f\u0131m sorununda bir arpa boyu yol al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 bilinen bir ger\u00e7ektir. Ayn\u0131 yasada, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyen ki\u015fi\/kurumlara getirilen m\u00fceyyideler cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, halen dahi denetimlerin ger\u00e7ekle\u015fmemesi nedenleri ile fiziksel eri\u015fim sorununun k\u0131sa vadede \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, engelli\nbireylerin adalete, e\u011fitime, sa\u011fl\u0131\u011fa, sosyal hayata, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere\neri\u015fim haklar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Bireyin kendini geli\u015ftirebilmesi,\nmaddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, onurlu bir ya\u015fama kavu\u015fabilmesini\nsa\u011flamak i\u00e7in gerekli t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ancak ve ancak fiziksel\neri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu anki sistemin kendisi, engelli bireylerin sorunlar\u0131na\n\u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek yerine ailelere sorumluluklar y\u00fcklemektedir. Merkezi ve yerel  y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan sorunlar\u0131n g\u00f6rmezden\ngelinmesi, hak temelli yakla\u015f\u0131lmamas\u0131, yard\u0131m odakl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131  geni\u015fleyen dalga halkalar\u0131 gibi sorunlar\u0131n\nartmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Engellilere y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve etkili politikalar\n\u00fcretilememesi ve sorumlu olan ki\u015filerin engelli bireylere ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k\nbar\u0131nd\u0131ran yakla\u015f\u0131mlar\u0131 engellileri bir\u00e7ok haktan yoksun b\u0131rakmaktad\u0131r. ne 10 \u2013\n16 may\u0131s engelliler haftas\u0131 ne de 3 aral\u0131k d\u00fcnya engelliler g\u00fcn\u00fcnde yap\u0131lan\nresmi ge\u00e7it t\u00f6renleri, \u00e7elenk masraflar\u0131, \nger\u00e7ek ya\u015famda hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan s\u00f6ylem ve sloganlar\u0131\nengellilerin sorunlar\u0131na hi\u00e7 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015fta yasa koyucu olmak \u00fczere, yasa uygulay\u0131c\u0131lara, yerel ve merkezi y\u00f6netimde g\u00f6revli ve sorumlu ki\u015filere engelli haklar\u0131 ve engellilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam ve ihtiya\u00e7lar\u0131na dair ciddi bir e\u011fitim verilmesi, uygulamada \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n ki\u015filerden kaynakl\u0131 olmas\u0131 halinde ise etkin denetim ve yapt\u0131r\u0131m mekanizmalar\u0131n\u0131n harekete ge\u00e7irilmesi, merkezi ve yerel y\u00f6netimde ilgili birimlerde g\u00f6rev alan yetkililerin, engelli bireylere hizmet sunan STK\u2019lar ile aktif bir \u015fekilde i\u015fbirli\u011fi sa\u011flanmas\u0131, yasa koyucunun engellilere y\u00f6nelik mevzuat d\u00fczenlendi\u011finde bu STK\u2019lardan g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131narak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeleri zorunlu olmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Birle\u015fmi\u015f milletler taraf\u0131ndan 10 May\u0131s ile 16 May\u0131s aras\u0131 Engelliler haftas\u0131 olarak kabul edilmi\u015f olup hafta boyunca engellilerin toplumsal ya\u015famdaki sorunlar\u0131 ve bunlara kar\u015f\u0131 fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 ve\u00a0taleplerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. E\u015fpedal Derne\u011fi Y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi ve ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fatma Elif Tomar hafta nedeniyle kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131nda eri\u015filebilirlik sorunlar\u0131n\u0131n engelli bireylerin \u00f6ncelikli problemi olarak g\u00fcncelli\u011fini korumakta […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":507,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506"}],"collection":[{"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=506"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":509,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions\/509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/espedal.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}