Görme engelli ve gören bireyleri tandem bisiklet üzerinde bir araya getiren Eşpedal Derneği, bu yıl 10. yaşını kutluyor. “Yol Arkadaşlığı” ilkesiyle kurulan ve her pedalda erişilebilir, kapsayıcı ve eşit bir yaşamı savunan dernek, geçtiğimiz on yılda Türkiye’nin dört bir yanında binlerce insanı ortak bir hayalde buluşturdu.
2015 yılında başlayan bu yolculuk, sadece birlikte bisiklet sürmekle kalmadı; birlikte düşünmeyi, birlikte üretmeyi ve birlikte güçlenmeyi de beraberinde getirdi. Eşpedal, gönüllü pilot ve kopilotlarıyla onlarca şehirde etkinlikler düzenleyerek hem toplumsal farkındalık yarattı hem de görme engelli bireylerin aktif yaşam hakkını savundu.
Bugün, 10. yılında Eşpedal Derneği; ulusal yarışlara katılan görme engelli sporcular, tandem bisiklet eğitimleri, şehirler arası turlar, festivaller ve savunuculuk çalışmalarıyla bir başarı hikâyesine dönüştü. Aynı zamanda Türkiye’nin dört bir yanında büyüyen temsilcilik ağıyla daha fazla insana ulaşmayı sürdürüyor.
Dernekten yapılan açıklamada, “10 yıldır sadece pedal çevirmiyoruz, aynı zamanda hayatı birlikte dönüştürüyoruz. Bize inanan, yanımızda olan, emeğiyle ve kalbiyle bu yolu paylaşan herkese teşekkür ederiz” denildi.
Eşpedal Derneği, yeni yaşında da daha fazla bireye ulaşmak, daha çok tandem bisiklet temin etmek ve Paralimpik hedefleri doğrultusunda ilerlemek için çalışmalarına hız kesmeden devam edecek.
10 Yıllık Dernek Hafızasına Yolculuğa Çıkalım!
Eşpedal Derneği, 11 Kasım 2015 tarihinde İstanbul’da kuruldu. Kuruluşunun ardından, derneğin temel misyonlarından biri olan erişilebilir yaşam ve eşit haklar vizyonunu görünür kılmak amacıyla, ilk farkındalık etkinliğini 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde İstanbul’da gerçekleştirdi.
2016 yılında şehir içi farkındalık turlarına başlayan Eşpedal, tandem bisikleti tanıtmayı ve görme engelli bireylerin de bisiklet sürebileceği gerçeğini topluma benimsetmeyi hedefledi. Bu dönemde dernek merkezi İzmir’e taşındı. Aynı yıl Sabancı Vakfı tarafından desteklenen “Fark Yaratanlar” programında yer alarak çalışmalarını daha geniş kitlelere ulaştırdı.
2017 yılında ise Eşpedal Derneği, 8 tandem bisikletle Balıkesir’den İzmir’e uzanan ilk uzun soluklu farkındalık turunu düzenledi. “Kuzey Ege Bisiklet Turu” adı verilen bu etkinlik, toplumda büyük yankı uyandırdı ve erişilebilir bir yaşam için önemli bir adım oldu.
2018 yılı, Eşpedal’ın büyüme ve yaygınlaşma yolculuğunda önemli bir dönemeç oldu. Eşpedal Bursa Temsilciliği öncülüğünde, 40 kilometrelik zorlu “Uludağ Tırmanışı” gerçekleştirilirken, aynı zamanda Kapadokya Bisiklet Turu da düzenlendi. Bu tur sayesinde farklı şehirlerden gelen bisiklet gruplarıyla temas kurularak iş birlikleri geliştirildi. Bu temaslar, derneğin temsilcilikler aracılığıyla farklı illere yayılmasının da önünü açtı.
2019 yılında Eşpedal Derneği, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve Sivil Toplum Geliştirme Merkezi (STGM) tarafından yürütülen BİRLİKTE Kurumsal Destek Programı’na katılmaya hak kazandı. Bu program sayesinde dernek, kurumsal kapasitesini güçlendirme yönünde önemli adımlar attı.
Aynı yıl, “Daha sağlıklı bir toplum, ulaşılabilir kent” mottosuyla Yeşile Çevir projesi hayata geçirildi. Bu projeyle şehir merkezlerinde tandem bisiklet kullanımına olanak sağlanarak hem çevreci ulaşım biçimleri teşvik edildi hem de görme engelli bireylerin kent yaşamına aktif katılımı desteklendi.
2020 yılında pandeminin ardından doğaya dönüşün simgesi haline gelen Motivasyon Kampı, Muğla’da düzenlendi. Hürpedal Derneği ile ortaklaşa gerçekleştirilen bu kampta, birçok şehirden tandem bisikletleriyle katılan gönüllüler bir araya geldi. Doğayla iç içe geçen bu kamp, hem moral kaynağı oldu hem de bisikletle erişilebilir yaşam fikrine yeni bir ivme kazandırdı.
2021 yılında Balıkesir’de, üç farklı ilçede konaklayarak “Yeşil Pedallar Engelsiz Bisikletliler Kampı & Çocuklarla Bisiklet ve Sanat Atölyesi” etkinliği düzenlendi. Bu kamp sayesinde hem erişilebilir bisiklet kültürü yaygınlaştırıldı hem de çocuklarla birlikte bisiklet ve sanat ekseninde etkileşim kuruldu. Bu etkinlikle birlikte Eşpedal Derneği, her yıl farklı şehirlerde düzenlenmesi planlanan “Geleneksel Yaz Kampları” serisini başlatmış oldu.
2022 yılında ise Samsun ve Ordu şehirlerini kapsayan, Ordu Temsilciliğimizin büyük destekleriyle hayata geçirilen “Mavi’den Yeşil’e Karadeniz Yaz Kampı” düzenlendi. Karadeniz’in eşsiz doğası eşliğinde gerçekleşen bu kamp, 600 kilometreye yakın bisiklet sürüşüyle derneğin şimdiye dek gerçekleştirdiği en uzun yolculuklardan biri oldu. Aynı zamanda bölgede erişilebilirlik ve doğayla bütünleşme temaları bir kez daha görünürlük kazandı.
2023 yılında Eşpedal, Trakya’da kapsamlı bir yaz kampına imza attı. “Günebakan İzinde Trakya Yaz Kampı” adıyla düzenlenen etkinlik, Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ illerini kapsayarak katılımcılara hem bisiklet hem de kültürel deneyim sundu. Bu kamp, “Geleneksel Yaz Kampları” serisinin önemli bir halkası haline geldi.
Aynı yıl, Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen Birlikte 2 Programı kapsamında Kurumsal Kapasite Geliştirme temalı yeni bir sürece başlandı. Bu programa kabul edilerek, derneğin uzun vadeli sürdürülebilirliği ve etki gücü adına kurumsal yapısını daha da güçlendirme yönünde yeni bir sayfa açıldı.
2024 yılında ise Eşpedal Bursa Temsilciliği’nin öncülüğünde Bursa Yaz Kampı düzenlendi. Ertan Ayçetin Bisiklet Evi’nde konaklanan bu kamp süreci, farklı şehirlerden gelen katılımcıların yoğun ilgisiyle geniş bir katılıma sahne oldu. Bursa’nın doğal güzellikleri eşliğinde gerçekleştirilen bu kamp kapsamında, Yaren Leylek ve Adem Amca da ziyaret edilerek anlamlı bir toplumsal bağ kuruldu. Doğa, spor ve hikâyelerin iç içe geçtiği bu kamp, Eşpedal’ın yol arkadaşlığını ve yaşamı paylaşma ilkesini bir kez daha görünür kıldı.
2025 yılı ise Eşpedal tarihi için olduğu kadar, görme engelli sporcular adına da bir dönüm noktası oldu. Paralimpik bir branş olan Tandem B için Türkiye Bisiklet Federasyonu ile kurulan temaslar sonucunda bu branşın açılması kesinleşti. Nisan ayında ilk resmi yarışların düzenlenmesiyle birlikte, görme engelli bisiklet sporunun resmi arenada yer alması sağlandı. Bu gelişme, Eşpedal’ın Türkiye’de paralimpik spora katkılarının somut bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
